Devlet Planlama Teşkilatı yıllardır merkezden çalışmalarını yürütüyordu, bu kalkınma ajansları nereden çıktı?
Merkezi yürütme planı dünyada eski önemini kaybetti. Artık merkezi yapılanmayı bölgelere taşımak suretiyle yatırımların yerinde yapılması amaçlanıyor. Kalkınma Ajansları 50 sene önceki hantal yapılardan farklı, emir komuta zinciriyle değil, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütlerine dayanan bir çalışma ile işleyen bir yapı. Kalkınma Ajansları yerel aktörlerle, yerel planlama ve dinamiklerle harekete geçerek yerel kalkınmayı hızlandırmayı amaçlıyor ve tabandan tavana doğru yayılan bir çalışmanın ilk adımını oluşturuyor. Kalkınma Ajanslarının önemi bu noktada başlıyor.
Kalkınma ajansları, kısaca, merkezî hükümetten bağımsız bir idari yapıda, sınırları çizilmiş bir bölgenin sosyo-ekonomik koşullarını geliştirip canlandırmak amacıyla kurulmuş ve faaliyetlerini tamamen veya kısmen kamunun finanse ettiği kurumlar olarak tanımlanmaktadır. Her ülkede farklı yapılarda ve fonksiyonlarda olmakla birlikte kalkınma ajansları, bu ilke ve esaslarla çalışabilecek esnek ve genel yönetim dışında çalışan kurumlar olarak oluşmuştur. Ülkemizde halihazırda faaliyette olan iki tane kalkınma ajansı bulunmaktadır. Bunlar Adana ve Mersin illerini kapsayan Çukurova Kalkınma Ajansı ve İzmir ilini kapsayan İzmir Kalkınma Ajansı`dır.
2008 yılında kuruluşu gerçekleştirilen İzmir ve Çukurova Kalkınma Ajansı’nın ardından 2009’da 8 yeni kalkınma ajansı daha kuruluşunu tamamlayacak. Devlet Planlama Teşkilatı’nın merkezden yönetimlerle teşviklerini yerellere kaydırma sürecinde önemli basamaklardan biri olan kalkınma ajansları sayesinde bölgesel desteklerin yereldeki ihtiyaçlar doğrultusunda aktarılması sağlanacak. Kalkınma Ajanlasları ile birlikte illerin yerel imkanları, fırsatları ve zenginlikleri şehirlerin kalkınmasını sağlayacak.
Adana ve İzmir’den sonra İstanbul, Samsun, Konya, Gaziantep, Van ve Mardin merkezlerinde olmak üzere 26 ile hizmet verecek kalkınma ajanslarının kuruluşu tamamlanacak. Bu illerde açılan kalkınma ajansları aynı zamanda Karaman, Amasya, Çorum, Tokat, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Bitlis, Hakkari, Muş, Adıyaman, Kilis, Şanlıurfa, Batman, Şırnak ve Siirt illerine de destek verecek. Kalkınma Kurulları yüz üyeden oluşacak ve illerin dengeli temsilini sağlayacak. Kurullarda kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları yer alacak. Kalkınma Kurulu üyeleri, dört yıl için görev yapacaklar. 2009 yılı sonuna kadar 26 ilde faaliyet gösterecek olan “Kalkınma Ajansları” kanalıyla bölgelerin kalkınmasına uygun projelere 850 Milyon TL’ye kadar hibe kaynağı aktarılacak.
Kalkınma Ajanslarıyla bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması amaçlanmaktadır. Bölgelerin potansiyellerini harekete geçirerek ulusal ekonomiye katkı sağlayacak projeler desteklenecektir. Kalkınma Ajanslarının bütçeleri kurulduğu illerin gelişmişlik düzeylerine ve performansına göre düzenlenecek. Bu kapsamda Van’da kurulan ve Bitlis, Muş ve Hakkari illerini kapsayan kalkınma ajansının 2008 yılı bütçesi 2 milyon 817 bin 508 TL olarak belirlendi. 2009 yılında ise hibe mekanizmaları ile birlikte bu kalkınma ajansına genel merkezden 28 milyon 602 bin 591 TL aktarılacak. Ayrıca kalkınma ajansının yönetim kurulunda yer alan belediyeler, il özel idareleri ve ticaret ve sanayi odaları her yıl gelirlerinin %1’i oranında katılım payı kalkınma ajansı bütçelerine aktarılacak. Ayrıca bölgelere ayrılan AB hibeleri bu ajanslar tarafından aktarılacak.
Kalkınma ajansları küresel mali krizle mücadelede bölgesel kalkınmaya dönük çalışmalarla önemli bir araç olacak. Yerel imkan ve kaynakların verimli şekilde değerlendirilmesini sağlayacak olan kalkınma ajansları yatırımlara stratejik destekle birlikte, katma değeri yüksek projelere de hibe şeklinde karşılıksız ve geri ödemesiz mali yardımlarda bulunacak. Kalkınma ajansları kamu, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliği ve koordinasyonun geliştirilmesi, girişimciliğin desteklenmesi, iş ve yatırım imkanlarının araştırılması tanıtımı ve kaynakların bölgeye çekilmesi için işbirliği yapacak. Kalkınma ajansları ayrıca yatırımcıların izin ve ruhsat işlemlerinin tek elden takibi, kırsal kalkınma ve yerel kalkınma faaliyetlerine destek, AB fonları ve diğer uluslararası, ulusal, bölgesel ve yerel mali kaynakların, hibe desteklerinin ve fonların kullanılmasında aracılık, danışmanlık ve koordinasyon sağlayacak. Kalkınma Ajansları bölgelerdeki küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBI), merkez, ilçe ve belde belediyelerinin, ticaret ve sanayi odalarının, meslek örgütlerinin, üniversitelerin, sendikaların, başta dernekler ve vakıflar olmak üzere tüm sivil toplum kuruluşlarının ürettikleri faydalı ve katma değeri yüksek projelerine hibe destekleri sağlayacak. Farklı fon kaynaklarının ajanslar aracılığıyla başarılı projelere aktarımı söz konusu olacak.
İzmir Kalkınma Ajansı, Çukurova Kalkınma Ajansı ile birlikte ilk açılan kalkınma ajanslarından ve 30 Aralık’ta KOBİ ve Sosyal Kalkınma Mali Destek Programı’nı başlattı. İzmir’de faaliyet gösteren işletmeler (KOBİ’ler), yerel yönetimler, odalar, sendikalar, sivil toplum kuruluşları 25 Mart’a kadar Kalkınma Ajansı’nın hibe programlarına projelerini sunabilecekler. İzmir Kalkınma Ajansı mali ve teknik destekler için merkezi bütçeden 24 milyon 483 bin TL’lik bir kaynakla birlikte yerel kuruluşlardan ve uluslararası fonlardan kaynak temin eecek. İzmir Kalkınma Ajansı’nın 2009 yılı taslak bütçesi 43 milyon 623 bin 673 TL olarak belirlendi. İzmir Kalkınma Ajansı bütçesinin %71’ini hibe programlarıyla başarılı bulunan projelerin desteklenmesinde kullanacak. Kalkınma Ajansı 2008 yılında kullanamadığı bütçesini 2009 yılı ile birleştirecek. İzmir Kalkınma Ajansı’nın uygulamaya başladığı KOBİ ve Sosyal Kalkınma Mali Destek Programı kapsamında yaklaşık 30 Milyon TL’lik bir kaynak uygun bulunan proje sahiplerine kullandırılacak. Bu doğrultuda İzmir’de kayıtlı ve faaliyetlerini izmir ili içinde gösterecek olan küçük ve orta büyüklükteki işletmelere rekabet güçlerini artırmak, istihdamı çoğaltmak, temiz ve alternatif enerji kaynaklarıyla üretim ve harcama gerçekleştirmek, yenilikçi faaliyetleri teşvik etmek amacıyla projelere mali destek sağlanacak.
Destek kapsamında bütçede yer alan uygun kalemlerin %50’sine kadar hibe desteği verilecek. Bu doğrultuda asgari 20 bin ve azami 400.000 TL olmak üzere destek sağlanacak. Proje bütçesinin kalan kısmını proje sahibi kurum ve kuruluş ve ortakları sağlayacak.
Sosyal Kalkınma Mali Destek Programı kapsamında ise İzmir’deki kamu kurum ve kuruluşlarının, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının, üniversitelerin, sendikaların, meslek odalarının, mesleki okulların, toplum merkezlerinin, insan kaynakları ve sosyal sermayenin geliştirilmesi ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesine yönelik projelerine mali destek, projelere hibe desteği sağlanacak.
Hibe olarak verilecek projeler teknik incelemeden geçtikten sonra karşılıksız olarak verilecek. Hangi kalkınma ajansı daha çok çalışıyorsa o ajansa ayrılacak kaynak daha fazla olacak.
Kuruluş işlemi tamamlanan İstanbul Kalkınma Ajansı, İstanbul’u sadece ulusal ve bölgesel değil, aynı zamanda küresel paydaşların da yer alacağı, finansal altyapısını, yerleşim avantajını ve jeostratejik konumunu da dikkate alarak küresel bir finans merkezi haline getirmek amacıyla çalışmalar yürütecek. İlgili düzenleme gereği ajans yönetimleri 8 kişiden oluşuyor. 8 üyenin 5’i doğal üye durumunda. Doğal üyeler ajansın kurulduğu ilin valisi, belediye başkanı, ilin ticaret odası başkanı, ilin sanayi odası başkanı ve il genel meclisi başkanındna oluşuyor.
Diğer öncü kalkınma ajanslarından olan Çukurova Kalkınma Ajansı da iktisadi kalkınma, sosyal kalkınma, küçük ölçekli altyapı projeleri ve kırsal kalkınma mali destek programları kapsamında kurumların projelerine hibe desteği sağlayacak. Çukurova Kalkınma Ajansı İktisadi Kalkınma Mali Destek Programı için 11 Milyon TL, Sosyal Kalkınma Mali Destek Programı için 2 Milyon TL, Küçük Ölçekli Altyağı Projeleri Mali Destek Programı için 4 Milyon TL, Kırsal Kalkınma Mali Destek Programı için de 2 Milyon TL’lik bir kaynak ayırdı. Toplamda 19 Milyon TL’lik bir kaynak ayıran Çukurova Kalkınma Ajansı, KOBİ programı kapsamında şirketlere 20.000 – 400.000 TL aralığında, Sosyal Kalkınma Hibe Programı kapsamında projelere 20 bin TL ile 100.000 TL aralığında hibe desteği sağlayacak. Çukurova Kalkınma Ajansı’nın (ÇKA) mevcut kaynağını önümüzdeki yıllarda 80 Milyon TL’ye çıkarması hedefleniyor.
Kalkınma Ajansları başarılı projelere hibe desteği saplarken değerlendirme aşamasında şeffaflığa büyük özen gösterilecek. Değerlendirme aşamasında ajanslar sadece projeleri bir havuzda toplayan kurum görevini üstlenecek. Projeler ihale dokümanı şeklinde açılmayacak ve projelerde kayırmacılığın önüne geçilmesini sağlamak amacıyla projeler bağımsız değerlendiriciler tarafından incelenecek. Kalkınma Ajansları personeli, projelerin seçiminde başvuruları alan, dağıtan, komitenin oluşturulmasını ve tarafsız çalışmasını sağlayan gözlemci görevini üstlenecek.
Kuşkusuz kurumlar için projelerine fon kaynakları büyük önem arz ediyor. Uygun fonlardan projelerin finanse edilmesi için kurumların profesyonel olarak kaynak geliştirme çalışması gerçekleştirmesi gerekiyor. Günümüzde bir çok kurum kaynak geliştirme çalışması için profesyonel danışmanlık kullanmayı tercih ediyor. Danışmanlık firmaları hem kurumların mevcut sınırlı insan kaynaklarının bu konuya emek harcamasını önlüyor hem de bu alandaki uzmanlıklarıyla kurumlara çok daha kapsamlı bir kaynak geliştirme çalışması gerçekleştirebiliyor. Günümüzde fon kaynakları çok daha çeşitlenmiş durumda. Başta Avrupa Birliği hibeleri olmak üzere Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler gibi donör kuruluşlar ile birlikte, çok sayıda uluslararası, ulusal, bölgesel ve yerel fon kaynakları bulunuyor. Kaynak geliştirme danışmanlık hizmetinin, basit bir proje yazım işinden öte, kurumun projeleri için en uygun hibe ve kredi olanaklarının tespit edildiği, uzun vadeli bir strateji geliştirme çalışması olarak düşünülmesi gerekiyor. Kurumunuz için proje geliştirme, proje yazımı, proje yönetimi, sözleşme danışmanlığı, teknik danışmanlık, konsorsiyum oluşturarak hizmet ihalelerine katılım konularında profesyonel danışmanlık desteği almak isterseniz bize ulaşmanız halinde uzmanlarımız tarafından çalışma koşullarımız, gerçekleştirilebilecek çalışmalarla ilgili detaylı açıklama yapılacak, kurumunuzun faydalanabileceği hibe ve kredi olanaklarıyla ilgili bilgilendirme yapılacaktır.
Hibe programlarıyla ilgili ayrıntılı bilgi için:
Kipu Danışmanlık Ltd. Şti.
Tel: 0 232 347 06 90
E-posta: h.guzel@kipu.com.tr
| Hibe Duyurularından düzenli olarak haberdar olmak için |
| Bu grubu ziyaret et |
↓